Connect with us
Arnhem Centrum

Nieuws

Gemeente onderzoekt vervuiling door sportvelden niet

foto: Screenshot Zembla

In Arnhem liggen vijftien kunstgrasvelden met rubbergranulaat. Dat zorgt wellicht voor ernstige milieuvervuiling. Hoe erg is het? De gemeente heeft daar nog geen onderzoek naar gedaan. Kosten van verwijdering ligt in principe bij de gemeente.

Rubbergranulaat wordt gewonnen uit oude autobanden. Volgens diverse deskundigen is het milieuvervuilend. Er komen onder meer zink, microplastics en minerale oliën uit vrij. Die komen in de bodem en het grondwater terecht.

Onder vijf sportvelden ligt een dempende laag, die bestaat uit lava en zand, dat is gemixt met rubber van oude autobanden. Op alle vijftien kunstgrasvelden worden honderden kilo’s rubbergranulaatkorrels gestrooid, zodat sporters om grip krijgen.

Volgens bodemdeskundige Theo Edelman is dit zorgelijk. “Hoe kleiner de rubberdeeltjes zijn, des te groter het vermogen is om stoffen te laten bewegen naar het bodemvocht”, vertelt hij in het tv-programma Zembla. “Hoe kleiner het deeltje, hoe vervuilender per gewichtseenheid het kan worden.”

Autoband

Stoffen kunnen dus makkelijker uit de korrels komen dan uit bijvoorbeeld een grote autoband. Hoe hoog de vervuiling is, is in Arnhem niet onderzocht. Bij sportvelden met kunstgras in andere gemeentes die werden gerenoveerd blijkt dat er sprake was van milieuvervuiling van zink en andere zware materialen en oliën.

In 2016 onderzocht het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op andere plaatsen in Nederland. Het keek naar mogelijke risico’s van rubbergranulaat op de volksgezondheid. Al in 2007 heeft het het ministerie gewaarschuwd voor mogelijke milieurisico’s die aan rubbergranulaat kleven.

Beschermlaag

Directeur RIVM Els van Schie heeft aan Zembla laten weten dat uit rubbergranulaat mogelijk zware metalen als zink kunnen komen. Onder een aantal kunstgrasvelden moet een beschermende laag liggen. Deze heeft als taak om mogelijke vervuiling op te vangen. Maar deskundigen twijfelen of dit wel werkt.

Een ander probleem is dat rubbergranulaat niet altijd op de velden blijft liggen. Volgens onderzoeker Jochem Knol van ingenieursadviesbureau Sweco blijkt dat er per veld per jaar zo’n 300 tot 600 kilo aan rubbergranulaat verdwijnt. Hiervan komt naar schatting 250 kilo rubbergranulaat naast het sportveld terecht.

Buiten de velden

Dit komt neer op 25 procent van alle granulaat dat jaarlijks wordt verspreid rond de velden. De vervuilende stoffen uit dit granulaat worden niet gehinderd door een beschermlaag.

De gemeente Arnhem erkent dit probleem. “Inderdaad komt een klein deel van de rubber-infill buiten de velden terecht. Dit is niet gewenst en de deskundigen werken samen met de betrokkenen in het land aan oplossingen.”

Te denken valt aan een opstaande rand om de velden. “Ook de spelers kunnen bijdragen aan het binnenboord houden van de rubberkorrels, door voor het verlaten van het veld de schoenen en kleding af te vegen of kloppen”, zegt gemeentewoordvoerder Martine Baar.

Onderzoek

Op de vraag of de gemeente aan milieuonderzoek heeft gedaan rondom sportvelden met kunstgras waar rubbergranulaat wordt gebruikt, reageert ze met: “Nee, dat is nog niet gebeurd. We volgen ook op dit gebied de nationale en internationale onderzoeken en de adviezen van de deskundige instanties op de voet.”

Volgens Jan Willem Boom, sportadviseur bij vele gemeentes, blijkt uit eigen onderzoek dat de bermen van sportvelden flink zijn vervuild door zink. Hij heeft tien bermen van sportvelden met kunstgras onderzocht. Daarin komt hij vervuiling tegen van andere zware metalen, zoals kobalt.

Voedselketen

Overmatig zink en kobalt zorgt volgens Boom voor problemen in de hele voedselketen. Op het moment dat er genoeg zink in slootwater zit, zal dit bij vissen terecht komen die vervolgens gegeten worden door vogels of katten. Deze kunnen vervolgens weer door andere dieren gegeten worden.

Maar ook koeien die uit de sloot drinken kunnen ervoor zorgen dat zink bij de mensen terecht komt via melk of vlees. Een te hoge concentratie van zink kan zorgen voor gezondheidsproblemen bij mensen en dieren en kan vooral gevaarlijk zijn voor kleine kinderen en ouderen.

Rubber onder sportvelden

Niet alleen de korrels op het veld kunnen voor problemen zorgen. Ook de beschermende laag onder de voetbalvelden kunnen problemen veroorzaken. Om een dempende vloer te krijgen wordt er soms rubber aan lava of zand toegevoegd onder de kunstgrasveld.

“Voordat de eerste kunstgrasmat wordt vervangen (na 10 tot 15 jaar) kan de bodem onder de kunstgrasmat al zo sterk vervuild zijn dat de normen van het Besluit Bodemkwaliteit zijn overschreden”, aldus Recycling Netwerk. Recycling Netwerk is een overkoepelende organisatie van milieuorganisaties zoals Greenpeace, Milieudefensie en Natuur en Milieu.

Wanneer het gaat om een kunstgrasveld met daaronder voldoende drainage-zand én lavakorrels duurt het volgens het netwerk tientallen jaren voordat niet alleen de onderlaag, maar ook de bodem daaronder te zwaar vervuild raakt. “Maar zonder onderlaag kan de bodemnorm al na 4 of 6 jaar zijn overschreden; bij een beperkte onderlaag (alleen lavakorrels) berekende men 7 of 10 jaar.”

Bandenbranche: geen probleem

Volgens de bandenbranche is er geen probleem. Het zand en lava absorberen namelijk de losgekomen zinkdeeltjes. Er kan dus geen sprake zijn van bodemverontreiniging, vinden ze. Echter, volgens bodemdeskundige Theo Edelman rekent de bandenbranche het niet goed uit in hun onderzoek. De 40 centimeter ‘steunlaag’ zand tussen het veld en de lava laag wordt niet meegerekend.

Daarnaast: zink absorbeert helemaal niet het zand, volgens diverse gronddeskundigen. De RIVM meldt in 2007 dat zink mogelijk in grond- en oppervlaktewater terecht komt. Veel sportvelden in Nederland lozen hun overtollige grondwater onder de velden rechtstreeks in de oppervlaktewater (sloten). De kans is vrij groot dat zink via de drainagesysteem in het oppervlaktewater terecht komt.

Slootwater

Een ambtenaar van het Ministerie van Milieu liet in 2007 al weten dat eigenaren van sportvelden bij een drainagesystemen rechtstreeks in slootwater eigenlijk een vergunning moeten aanvragen.

Dit heeft de toenmalige minister Cramer niet gehonoreerd. De minister van milieuzaken stelde in een brief dat de kwaliteitsbewaarder (Waterschappen) het oppervlakte water rondom kunstgrasvelden in de gaten moest houden.

De waterschappen hebben nooit controles uitgevoerd bij de oppervlaktewater daarom doet op dit moment de RIVM opnieuw onderzoek naar grond, grond- en oppervlaktewater op en rondom de sportvelden. Door nieuwe regels van de FIFA wordt er geen rubber meer gebruikt onder voetbalvelden. Maar dit geldt dit niet voor velden waarop andere sporten worden toegepast.

Milieurisico’s?

Al vanaf 2006 is er tussen het RIVM en de bandenbranche al discussie. De bandenbranche laat diverse onderzoeken houden om aan te tonen dat er geen milieurisico’s zijn. Het RIVM heeft kritiek op de rekenmethodes van de bandenbranche en doet daarom zelf onderzoek. Het instituut kwam tot de conclusie dat zink een mogelijk milieurisico is.

In 2007 doet het opnieuw onderzoek naar het lekken van Zink en kwam tot de conclusie dat ‘de emissie (uitstoot) van rubbergranulaat twintig keer zo groot is als de emissie van mest en bestrijdingsmiddelen in de landbouw.”

Stop op aanleg

Een ambtenaar van het toenmalig ministerie van milieuzaken schrok hier zo van, dat hij om een zogenoemde ‘standstill’ vroeg voor de aanleg van sportvelden waar rubbergranulaat gebruikt werd.

De bandenbranche reageerde hierop door in gesprek te gaan met de ambtenaren van het ministerie en stuurde een brief naar toenmalig minister Cramer (PvdA) waarin aangegeven werd dat als dit gebeurde de doelstelling van ‘het besluit beheer autobanden’ niet gehaald zullen worden.

Verbranden

Dit zou betekenen dat er geen oplossing is voor afgedankte autobanden. Het gevolg zou zijn om die te verbranden. Een verbod op granulaat zou een economische schade opleveren van 21 miljoen euro per jaar voor gemeentes, verenigingen, leveranciers van sportvelden en de bandenbranche. Dit heeft er mogelijk ertoe geleid dat de minister het advies van de ambtenaar naast zich neerlegde en toestond dat er rubbergranulaat werd gebruikt.

Dit blijkt uit stukken die Zembla opvroeg bij de ministerie volgens een WOB-verzoek (Wet Openbaar Bestuur). Minister Cramer legt de verantwoordelijkheid voor mogelijke milieuschade neer bij gemeentes en stelde de bandenbranche verantwoordelijk om deze mogelijke schade te reduceren.

Zorgplicht van gemeente

Iedere inwoner en organisatie is verplicht zich te houden aan de wet- en regelgeving. Ook overheidsorganisaties zoals gemeenten, provincies en het rijk. Als er sprake is van milieuvervuiling door rubbergranulaat wordt artikel 13 van de bodembescherming overtreden.

Op de vraag of de gemeente Arnhem hiervan bewust was, is het antwoord: “Nee, ook hierover zijn de meningen sterk verdeeld. We volgen ook hierin de bevindingen en adviezen van de verantwoordelijke instanties.”

Grond verwijderen

Als er sprake is van milieuvervuiling, dan moet de gemeente de grond verwijderen. Deze verwijderingskosten komen naast de normale kosten op een extra 100.000 euro per veld door de bodemvervuiling. “Verwijdering van de bestaande onderbouw van de kunstgrasvelden is inderdaad zeer kostbaar, zeker als het materiaal niet kan of mag worden hergebruikt en als afval moet worden gestort”, aldus de gemeente Arnhem.

De deskundigen zijn het eens over de stoffen die in de rubberkorrels zitten. “Maar ze zijn het beslist niet met elkaar eens of die stoffen ook kunnen uitspoelen en een bodemverontreinigende werking kunnen hebben.”

Ook hier wordt verder onderzoek gedaan door de verantwoordelijke instanties. Mocht dit de komende jaren leiden tot meerkosten bij aanleg en renovaties dan zijn die in principe voor de gemeente, niet voor de verenigingen”, aldus de woordvoerder van de gemeente Arnhem.

Aangiften & onderzoek

Op 14 september 2017 deed milieuorganisatie Recycling Netwerk aangifte tegen overtreding van de milieuwet door alle partijen die rubbergranulaat produceren, aanleggen, beheren en gebruiken. Zo ook tegen de gemeente Arnhem. Het belangrijkste argument van Recycling Netwerk is dat het rubbergranulaat eigenlijk nog afval is, omdat er milieuvervuilende stoffen uit kunnen komen.

Op dit moment doet het officier van justitie bij het Functioneel Parket onderzoek naar de aangifte. Naast aangifte wil Recycling Netwerk ook dat gemeentes onderzoek gaan doen.

Ernst

“De ernst van de vervuiling onder kunstgrasvelden is dus afhankelijk van de gebruikte onderlaag, maar ook van veel andere factoren. Hoe lang ligt er al een kunstgrasmat? Welke vermalen autobanden zijn er gebruikt als instrooirubber (vrachtwagenbanden bevatten twee keer zoveel zink)? Hoeveel instrooirubber is er gebruikt? En hoeveel is er later nog toegevoegd?”

Onderzoek ter plaatse is nodig om te kunnen bepalen onder hoeveel van de 2.000 kunstgrasvelden in Nederland er al sprake is van overschrijding van de milieunormen. “En onder hoeveel kunstgrasvelden dat binnenkort dreigt te gebeuren. Recycling Netwerk acht de kans groot dat de bodem onder tientallen of zelfs honderden kunstgrasvelden nu al te veel met zink is verontreinigd.”

Kanttekening

De gemeente Arnhem heeft de redactie een overzicht gestuurt van alle kunstgrasvelden. Dit overzicht is hier te zien.

“Het is niet aangetoond dat er nu spraken is van milieuvervuiling door de gemeente Arnhem. Dit komt omdat er nooit een onderzoek is gedaan door de gemeente Arnhem naar milieu-effecten op, onder en rond kunstgrasvelden. Echter geven deskundigen op dit gebied aan dat de kans erg hoog is dat er sprake is van milieuvervuiling. Pas als de gemeente onderzoek doet naar de milieu-effecten kan er wel of niet aangetoond worden dat er milieuvervuiling is.” 

 

Reacties

Reacties

Blog

Konijnenvoer; vegan is nu ook nog lekker

Huibert Veth

Burgerjournalist Huibert Veth ging eten bij vegan pop-up restaurant Konijnenvoer en sprak met eigenaar Demian Parasmo over zijn onderneming en zijn idealen.

‘Ik ben toch zeker geen konijn’, één van de gevleugelde uitspraken van een toenmalige vriend, jaren geleden, waarna het ene blaadje sla dat op zijn vlezige hamburger te vinden was theatraal in de prullenbak werd gedeponeerd. Het was een tijd waarin vega nog niet zo sterk ingeburgerd was en van vegan, waarbij alle dierlijke producten uitgesloten worden, hadden we volgens mij nog nooit gehoord. Ik spreek met Demian Parasmo, initiatiefnemer en kok van het veganrestaurant Konijnenvoer, begonnen als pop-up restaurant in Café Tape. Tijdens een kop koffie met zijn zusje raakte hij in gesprek met Wendo Kroon, eigenaresse van Tape, en ze besloten dit concept als pop-up restaurant in de markt te zetten. Merkwaardig genoeg  is dit het eerste veganrestaurant wat we in Arnhem hebben.

Ook voor vleeseters goed!

Samen met mijn vrouw word ik uitgenodigd om hier een avond te komen dineren. Mijn vrouw eet regelmatig vegetarisch. Persoonlijk ben ik een echte vleesliefhebber en is mijn maaltijd meestal niet compleet zonder een lekker stuk vlees. Ja, mijn idealistische hart komt hier wel eens tegen in opstand maar tot een echte gedragsverandering heeft het nog niet geleid. Ze was dus erg blij toen ik ‘spontaan’ voorstelde naar een gelegenheid als deze te gaan. Naast ons neemt Leo de Groot (PVDD) plaats. Zou hij ook vegan zijn? Je verwacht het niet;). We krijgen een fishfilet burger en bij de eerste hap vragen wij ons af of er echt geen vis in zit, goed gedaan dus! Bananenbrood met vanille yoghurt na, zelfs deze verstokte vleeseter gaat met een meer dan voldaan gevoel naar huis. Ook voor de prijs van €12,50 voor twee gangen hoef je het niet te laten. Op deze manier wordt het heel wat eenvoudiger om aan je idealen toe te gaan geven!

Waarom vegan?

Waarom zou je vegan willen eten? Demian vertelt mij hoe hij beïnvloed is door films als Earthlings en Cowspiracy. De impact op het klimaat en dierenleed zijn de belangrijkste drijfveren. Het gezondheidsargument is wat minder sterk, vegan is niet per definitie gezond en vlees (of vega) niet perse ongezond. Hij wordt hierin ondersteund door de harde cijfers. Onderzoek aan de universiteit van Oxford heeft laten zien dat je jouw persoonlijke ecologische voetafdruk met 73 procent kunt verminderen bij een volledig plantaardig dieet, zo berichtte het AD afgelopen week. Er zou hierdoor wereldwijd 75 procent minder landbouwgrond nodig zijn, een oppervlakte van de VS, China, Australië en Europa samen. Dat zet je toch aan het denken. ‘Is het daarnaast wel een natuurlijke drive om vlees te eten?’, brengt Demian in. ‘Een kind dat met zijn speelgoed speelt, zal wel zijn plastic appel op gaan eten maar er niet aan denken zijn knuffelkonijn op te gaan peuzelen.’

Demian wil per juli een eigen pand voor Konijnenvoer. Zijn plan is om dat voor maximaal drie maanden te doen en dan weer naar een andere locatie te vertrekken, het verdiende geld kan weer door geïnvesteerd worden. Het nieuws is deze week naar buiten gebracht dat hem dit gelukt is, namelijk aan de Apeldoornseweg 4a, naast de Brigant. Vrijdag de 13e is de opening. Ik zou ook alle niet-vegans uit willen dagen om je door Demian te laten verrassen.

Meer nieuws?

chico's place

Reacties

Reacties

Continue Reading

Nieuws

Nieuwe Focus na 25 jaar officeel open

foto: IHVA

Het heeft even geduurt, maar na 25 jaar staat het nieuwe Film Focus op de nieuwe locatie. Vrijdag ging Focus Film Theater dan officieel open.

De afgelopen 25 jaar zijn er diverse plannen geweest en een hoop vergaderingen in het stadhuis rondom de toekomst van Focus Film Theater. Maar door de doorzettingsvermogen van toenmalig wethouder Gerrie Elfrink (SP) staat hij er dan. Ondanks dat niet alle Arnhemmers  er mee eens zijn staat hij nu voor de Eusebiuskerk te pronken.

“Op de drempel van een zonnige toekomst”

Bij de opening sprak nieuwe directrise Monique in ‘t Veld voor lof over haar nieuwe werkplek. “Het is een grote mijlpaal voor ons, tussen twee iconen Rozet en Eusebiuskerk” en dat er meer kansen zijn voor het filmtheater ziet ze als een mooie toekomst. “We staan op de drempel van een zonnige toekomst.” Marcouch mocht de officiele openingshandeling doen door met een stift op het doek te drukken. Daardoor ontstond er een animatie.

Protest

Ondanks de feestelijke stemming ontstond er in een andere zaal protest van ‘Arnhem mijn Stad’. Twee heren liepen vrij kort de zaal uit en riepen “Focus had in het Rembrandt gemoeten”. Beide heren organiseerde al bij de bouw van Focus op het kerkplein een demonstratie.

Na het officiele gedeelte voor genodigden kon de rest van de stad het feestje bezoeken. Daar waren diverse activiteiten te doen.

Meer nieuws?


 

Reacties

Reacties

Continue Reading

Nieuws

Vele wandelaars door Arnhem tijdens Nacht van de Vluchteling

foto: Olympus College

Zaterdag nacht liepen pak weg duizend wandelaars van Nijmegen naar Arnhem tijdens de Nacht van de Vluchteling. Ook het Olympus College liep mee. Een team bestaande uit leerlingen, docenten, een ouder en collega’s van Quadraam-scholen. De route liep ook nog eens over hun eigen schoolplein!

Het waren 40 zware kilometer volgens team Olympus College, vooral als je ’s nachts om 0:00 moet start. “Om aandacht te vragen voor vluchtelingen wereldwijd deed ons team dit vol enthousiasme. Wat is immers 40 kilometer als je weet dat sommige mensen honderden kilometers te voet moeten vluchten!” liet het team op de site van Olympus College weten.

Wat te doen met het geld?

Al is al ruim 1 miljoen euro opgehaald, maar de teller loopt nog door tijdens de Nacht van de Vluchteling. Daar kunnen ze een hoop mensen helpen. Zo kan stichting Vluchteling voor 16 euro al medicijnen aanschaffen voor een mobiele kliniek. Voor 28 euro kunnen zij 1 ondervoed kind vier weken lang noodvoeding geven om aan te sterken.

Team Olympus College wist meer dan 7330 euro op te halen voor stichting Vluchteling.

Meer nieuws?

chico's place

Reacties

Reacties

Continue Reading
Advertisement

Populair